Từ ngày 01/01/2026, cơ chế thuế khoán – vốn tồn tại hàng chục năm với hộ kinh doanh – chính thức bị xóa bỏ. Thay vào đó, toàn bộ hộ kinh doanh, cá nhân phải tự kê khai và nộp thuế theo doanh thu thực tế phát sinh, căn cứ Điều 10 Nghị quyết 198/2025/QH15, được hướng dẫn cụ thể tại Nghị định 68/2026/NĐ-CP.

Đây là thay đổi lớn nhất trong quản lý thuế hộ kinh doanh nhiều năm trở lại đây, ảnh hưởng trực tiếp đến hàng triệu hộ kinh doanh trên cả nước. Hãy cùng ACA  tổng hợp những gì đã thay đổi, ai cần kê khai, cách tính thuế, hồ sơ cần chuẩn bị và thời hạn nộp theo quy định mới nhất.

1. Thay đổi lớn nhất: Bỏ thuế khoán, chuyển sang tự kê khai

Trước đây, hộ kinh doanh nộp thuế theo mức khoán cố định do cơ quan thuế ước tính từ đầu năm, không cần theo dõi doanh thu thực tế quá chi tiết. Từ 2026, điểm khác biệt cốt lõi là:

• Không còn mức thuế khoán cố định.
• Hộ kinh doanh phải tự xác định doanh thu thực tế phát sinh trong kỳ và tự kê khai.
• Đồng thời bãi bỏ lệ phí môn bài đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.
• Ba loại nghĩa vụ trước đây gồm môn bài, thuế TNCN, thuế GTGT nay chỉ còn thuế TNCN và thuế GTGT.

Bản chất cách tính thuế không thay đổi nhiều so với trước (vẫn tính theo tỷ lệ % trên doanh thu theo ngành nghề), nhưng căn cứ doanh thu thì thay đổi hoàn toàn: từ số ước tính ổn định sang số phát sinh thực tế mỗi kỳ.

2. Ai phải kê khai, ngưỡng doanh thu chịu thuế là bao nhiêu?

Toàn bộ hộ kinh doanh đang hoạt động (trừ hộ đã thông báo tạm ngừng kinh doanh với cơ quan thuế) đều phải nộp tờ khai theo định kỳ, kể cả khi trong kỳ không phát sinh doanh thu.

Theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP, ngưỡng doanh thu chịu thuế ban đầu là 500 triệu đồng/năm; sau đó được điều chỉnh nâng lên 1 tỷ đồng/năm theo Nghị định 141/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung. Hộ kinh doanh có doanh thu dưới ngưỡng này không phải nộp thuế TNCN, GTGT nhưng vẫn phải nộp tờ khai. Hộ kinh doanh mới thành lập trong năm phải kê khai ngay từ tờ khai/thông báo doanh thu đầu tiên phát sinh.

3. Cách tính thuế GTGT và TNCN theo doanh thu

Hộ kinh doanh có doanh thu trên ngưỡng chịu thuế nộp thuế theo tỷ lệ % trên doanh thu, tùy theo nhóm ngành nghề (theo Thông tư 69/2025/TT-BTC và Nghị định 68/2026/NĐ-CP):

Nhóm ngành nghề	Thuế GTGT	Thuế TNCN
Phân phối, cung cấp hàng hóa	1%	0,5%
Dịch vụ, xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu	5%	2%
Sản xuất, vận tải, dịch vụ có gắn với hàng hóa, xây dựng có bao thầu nguyên vật liệu	3%	1,5%
Cho thuê tài sản	5%	5%
Hoạt động kinh doanh khác	2%	1%

Công thức:

Thuế GTGT phải nộp = Doanh thu tính thuế × Tỷ lệ % GTGT theo ngành nghề

Thuế TNCN phải nộp = (Doanh thu tính thuế − phần doanh thu thuộc ngưỡng không chịu thuế) × Tỷ lệ % TNCN theo ngành nghề

Ví dụ: Hộ kinh doanh vật liệu xây dựng (nhóm phân phối hàng hóa) có doanh thu 3 tỷ đồng/năm → Thuế GTGT = 3 tỷ × 1% = 30 triệu đồng. Đây là ví dụ minh họa mang tính tham khảo, hộ kinh doanh cần đối chiếu đúng nhóm ngành nghề đăng ký của mình.

Với hộ kinh doanh có doanh thu lớn (thường trên 3 tỷ đồng/năm), cơ quan thuế có thể yêu cầu hoặc hộ có thể tự chọn tính thuế TNCN theo phương pháp thu nhập thực tế (doanh thu trừ chi phí được trừ) thay vì theo tỷ lệ cố định trên doanh thu, nếu hộ có đủ sổ sách, chứng từ chứng minh chi phí.

4. Kê khai theo tháng hay theo quý?

Câu trả lời phụ thuộc vào mức doanh thu:

Hộ kinh doanh có doanh thu dưới 50 tỷ đồng/năm: kê khai theo quý.

Hộ kinh doanh có doanh thu từ 50 tỷ đồng/năm trở lên: kê khai theo tháng.

Hộ mới bắt đầu hoạt động áp dụng kỳ kê khai theo tháng cho các tháng đầu tiên trước khi được xác định kỳ kê khai chính thức dựa trên doanh thu thực tế phát sinh.

5. Hồ sơ và tờ khai cần chuẩn bị

Mẫu tờ khai 01/CNKD – tờ khai thuế dành cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai.

Đối với hộ đang chuyển đổi từ hộ khoán sang hộ kê khai: nộp tờ khai điều chỉnh mẫu 01/CNKD trong vòng 10 ngày kể từ ngày bắt đầu chuyển đổi, để cơ quan thuế điều chỉnh giảm số thuế khoán đã nộp trước đó.

Sổ sách theo dõi doanh thu, chi phí (theo hướng dẫn tại Thông tư 88/2021/TT-BTC về chế độ kế toán cho hộ kinh doanh).

Hóa đơn, chứng từ đầu vào – đầu ra hợp lệ.

Đăng ký, sử dụng hóa đơn điện tử: bắt buộc với hộ kinh doanh có doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm (một số nhóm ngành phải dùng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền, kết nối dữ liệu trực tiếp với cơ quan thuế); hộ dưới ngưỡng này không bắt buộc nhưng được đăng ký sử dụng nếu có nhu cầu.

Tài khoản ngân hàng riêng cho hoạt động kinh doanh, tách biệt với tài khoản cá nhân, và phải khai báo với cơ quan thuế – việc không khai báo có thể khiến cơ quan thuế ấn định doanh thu dựa trên toàn bộ dòng tiền vào tài khoản.

6. Thời hạn nộp tờ khai

Với hộ kê khai theo quý: hạn nộp chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng đầu quý sau.

Với hộ mới chuyển đổi ngay từ đầu năm 2026: tờ khai quý I/2026 được lùi thời hạn, nộp chậm nhất đến ngày 30/4/2026 (theo hướng dẫn triển khai của cơ quan thuế cho giai đoạn chuyển đổi).

Hộ đang khai theo tháng (giai đoạn đầu mới hoạt động, hoặc doanh thu từ 50 tỷ trở lên): hạn nộp chậm nhất ngày 20 của tháng sau.

Vì các mốc trong giai đoạn chuyển đổi có thể được điều chỉnh theo từng địa phương, hộ kinh doanh nên kiểm tra thông báo cụ thể từ Chi cục Thuế quản lý trực tiếp hoặc trên ứng dụng eTax Mobile.

7. Những rủi ro thường gặp khi chuyển sang kê khai

Không nộp tờ khai dù không phát sinh doanh thu – vẫn bị coi là vi phạm nghĩa vụ kê khai vì quy định mới yêu cầu nộp tờ khai định kỳ bất kể có doanh thu hay không.

Không tách bạch dòng tiền kinh doanh và cá nhân – dễ bị ấn định doanh thu trên toàn bộ số tiền vào tài khoản.

Chọn sai nhóm ngành nghề khi áp tỷ lệ % thuế – dẫn đến nộp thiếu hoặc thừa thuế, bị truy thu, phạt chậm nộp khi cơ quan thuế rà soát.

Không lưu chứng từ đầu vào – trường hợp muốn chuyển sang tính thuế TNCN theo thu nhập thực tế (khấu trừ chi phí) sẽ không đủ căn cứ.

Chậm đăng ký hóa đơn điện tử đối với hộ thuộc diện bắt buộc, có thể bị xử phạt vi phạm hành chính về hóa đơn.

8. Đừng để đến kỳ kê khai mới loay hoay

Bỏ thuế khoán nghĩa là sẽ không còn ai “tính hộ” bạn nữa. Từ nay, việc xác định đúng doanh thu, chọn đúng nhóm ngành nghề, lưu đúng chứng từ và nộp đúng hạn hoàn toàn là trách nhiệm của chủ hộ kinh doanh — sai một bước có thể dẫn đến bị ấn định doanh thu, truy thu hoặc phạt chậm nộp, chứ không đơn thuần là “nộp thiếu, bổ sung sau” như thời thuế khoán.

Nếu bạn đang thuộc một trong ba nhóm sau, đây là thời điểm nên trang bị kiến thức bài bản, không phải để “biết thêm cho vui”:

Chủ hộ kinh doanh muốn tự kê khai đúng, không phụ thuộc vào ai và không bị động mỗi khi cơ quan thuế thay đổi quy định.

Người đang làm kế toán cho hộ kinh doanh, cần cập nhật ngay quy trình kê khai theo doanh thu thực tế thay vì cách làm cũ theo thuế khoán.

Người muốn làm dịch vụ kế toán hộ kinh doanh  nhu cầu thị trường đang tăng mạnh vì hàng triệu hộ kinh doanh cùng lúc phải chuyển đổi.

Khóa Kế toán Hộ Kinh Doanh tại ACA giúp bạn nắm chắc toàn bộ quy trình sau một khóa học: xác định doanh thu và nhóm ngành nghề tính thuế, lập sổ sách theo đúng Thông tư 88/2021/TT-BTC, thực hành kê khai trực tiếp trên hệ thống điện tử, và xử lý các tình huống phát sinh thực tế khi làm việc với cơ quan thuế để kỳ kê khai đầu tiên (hoặc kỳ tiếp theo) không còn là nỗi lo.

👉 Để lại thông tin ngay hôm nay để ACA tư vấn lộ trình học phù hợp với đúng nhu cầu của bạn miễn phí và không mất quá 5 phút.