Quy định kế toán thuế 2026: Những điểm cần biết

Quy định kế toán thuế 2026: Những điểm cần biết

Quy định kế toán thuế 2026 là nội dung người làm kế toán cần theo dõi để xác định đúng văn bản áp dụng, thời điểm hiệu lực và những nghiệp vụ cần rà soát tại doanh nghiệp. Việc cập nhật cần căn cứ vào văn bản pháp luật hiện hành và phạm vi áp dụng cụ thể của từng quy định.

1. Thông tư 99/2025/TT-BTC: Cập nhật chế độ kế toán doanh nghiệpĐã có Thông tư 99/2025/TT-BTC Chế độ kế toán doanh nghiệp từ ngày  01/01/2026 thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC

Thông tư 99/2025/TT-BTC được ban hành ngày 27/10/2025, có hiệu lực từ ngày 01/01/2026 và áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày 01/01/2026. Theo khoản 1 Điều 31, thông tư thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC cùng một số văn bản liên quan, ngoại trừ các trường hợp được quy định riêng tại khoản 2 Điều này.

Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, cần lưu ý Thông tư 99 không thay thế Thông tư 133/2016/TT-BTC. Theo khoản 3 Điều 31, doanh nghiệp thuộc đối tượng quy định có thể tiếp tục áp dụng Thông tư 133 hoặc lựa chọn áp dụng Thông tư 99. Khi lựa chọn Thông tư 99, doanh nghiệp phải thực hiện nhất quán tối thiểu trong một kỳ kế toán năm.

Vì vậy, trước khi ghi sổ hoặc lập báo cáo tài chính năm 2026, kế toán cần xác định chế độ kế toán doanh nghiệp đang áp dụng, sau đó kiểm tra hệ thống tài khoản, biểu mẫu và thiết lập phần mềm tương ứng.

Nguồn: Thông tư 99/2025/TT-BTC — Công báo Chính phủ.

2. Thông tư 58/2026/TT-BTC: Chế độ kế toán cho doanh nghiệp siêu nhỏMới] Thông tư 58/2026/TT-BTC Chế độ kế toán doanh nghiệp siêu nhỏ

Thông tư 58/2026/TT-BTC được ban hành ngày 25/05/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/07/2026, hướng dẫn chế độ kế toán cho doanh nghiệp siêu nhỏ.

Kế toán cần kiểm tra doanh nghiệp có thuộc đối tượng áp dụng hay không trước khi lựa chọn hệ thống tài khoản, sổ kế toán và biểu mẫu. Không nên chỉ căn cứ vào cách gọi “doanh nghiệp siêu nhỏ” trong giao tiếp thông thường để quyết định chế độ kế toán; cần đối chiếu điều kiện và phạm vi quy định trong văn bản.

Nguồn: Thông tư 58/2026/TT-BTC — Công báo Chính phủ.

3. Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15: Lưu ý mốc hiệu lực

Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 có hiệu lực chung từ ngày 01/07/2026. Tuy nhiên, khoản 2 Điều 52 quy định hai trường hợp có hiệu lực từ ngày 01/01/2026: Điều 13 của Luật và việc sử dụng hóa đơn điện tử của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh theo Điều 26.

Do đó, khi tra cứu nghĩa vụ thuế, kế toán cần xác định đúng điều khoản và thời điểm áp dụng thay vì mặc định toàn bộ Luật có hiệu lực cùng một ngày. Đặc biệt, quy định liên quan đến hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh cần được phân biệt với nghĩa vụ của doanh nghiệp.

Nguồn: Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 — Công báo Chính phủ.

4. Quy định về quản lý thuế và hóa đơn điện tử từ tháng 7/2026

Nghị định 252/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Quản lý thuế. Trong khi đó, Nghị định 254/2026/NĐ-CP quy định về hóa đơn điện tử và chứng từ điện tử theo Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15. Cả hai có hiệu lực từ ngày 01/07/2026.

Kế toán cần phân biệt phạm vi của từng văn bản khi xử lý công việc. Với hóa đơn điện tử, cần xác định đúng tình huống phát sinh và áp dụng quy trình tương ứng, thay vì sử dụng một hướng dẫn chung cho mọi trường hợp.

Ngoài ra, Thông tư 89/2026/TT-BTC hướng dẫn một số nội dung của Luật Quản lý thuế và Nghị định 252/2026/NĐ-CP đã được đính chính theo Quyết định 2551/QĐ-BTC ngày 15/09/2026. Khi tra cứu thông tư này, kế toán nên sử dụng bản đã được cập nhật đính chính.

Nguồn: Nghị định 252/2026/NĐ-CP, Nghị định 254/2026/NĐ-CP và Quyết định 2551/QĐ-BTC — Công báo Chính phủ.

5. Những thay đổi về thuế GTGT cần theo dõi trong năm 2026

Luật số 149/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng và có hiệu lực từ ngày 01/01/2026. Luật số 09/2026/QH16 tiếp tục sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật thuế, trong đó có Luật Thuế GTGT và Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp; văn bản có hiệu lực từ ngày 24/04/2026.

Khi phát sinh nghiệp vụ chịu thuế, kế toán cần đối chiếu quy định sửa đổi với luật gốc và văn bản hướng dẫn tương ứng để xác định điều kiện áp dụng cho đúng hàng hóa, dịch vụ và thời điểm phát sinh. Không nên suy ra một mức thuế hoặc điều kiện khấu trừ chung chỉ từ tên văn bản.

Nguồn: Luật 149/2025/QH15 — Công báo Chính phủ và Luật 09/2026/QH16 — Công báo Chính phủ.

6. Checklist kế toán cần rà soát sau khi cập nhật quy định

Để đưa các văn bản mới vào công việc thực tế, kế toán có thể rà soát theo năm đầu việc sau:

  • Xác định chế độ kế toán: Kiểm tra doanh nghiệp thuộc đối tượng nào và đang áp dụng thông tư nào.
  • Rà soát hệ thống tài khoản và biểu mẫu: Đối chiếu với chế độ kế toán đã lựa chọn trước khi ghi sổ và lập báo cáo.
  • Kiểm tra quy trình hóa đơn điện tử: Xác định văn bản áp dụng cho việc lập, tiếp nhận, xử lý sai sót và lưu trữ hóa đơn.
  • Cập nhật hồ sơ thuế: Đối chiếu thủ tục thực hiện với Luật Quản lý thuế và văn bản hướng dẫn tương ứng.
  • Theo dõi ngày hiệu lực: Phân biệt ngày ban hành, ngày có hiệu lực và thời điểm áp dụng cho từng trường hợp.

Lưu ý chung: Không phải văn bản ban hành trong năm 2026 đều có hiệu lực ngay khi được ký. Khi xử lý một nghiệp vụ cụ thể, kế toán cần đọc điều khoản thi hành, điều khoản chuyển tiếp và phạm vi đối tượng áp dụng trong văn bản gốc.

7. Xây dựng nền tảng nghiệp vụ kế toán cùng ACA

Cập nhật quy định chỉ thực sự có ích khi người làm kế toán hiểu cách vận dụng vào chứng từ, hạch toán và sổ sách. Với sinh viên mới ra trường hoặc người chưa có nhiều kinh nghiệm, việc nắm chắc quy trình nghiệp vụ là nền tảng để tiếp cận các thay đổi pháp lý một cách chủ động.

Khóa Kế toán Tổng hợp Cơ Bản tại ACA dành cho người mới bắt đầu muốn xây dựng nền tảng nghiệp vụ kế toán doanh nghiệp. Học viên được thực hành trên chứng từ thực tế và phần mềm kế toán, qua đó kết nối kiến thức chuyên môn với quy trình xử lý công việc.

Nếu bạn muốn củng cố kiến thức kế toán từ nền tảng và chuẩn bị tốt hơn cho công việc thực tế, hãy liên hệ ACA để được tư vấn chương trình học phù hợp.