Ngày 30/6/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 254/2026/NĐ-CP, quy định chi tiết thi hành Luật Quản lý thuế 2025 (Luật số 108/2025/QH15) về hóa đơn điện tử và chứng từ điện tử, có hiệu lực chỉ một ngày sau đó — 1/7/2026. Văn bản thay thế toàn bộ Nghị định 123/2020/NĐ-CP và Nghị định 70/2025/NĐ-CP, kéo theo hàng loạt thay đổi mà kế toán và doanh nghiệp phải cập nhật ngay để tránh sai sót khi lập, xử lý hóa đơn. Bài viết dưới đây tổng hợp những điểm mới quan trọng nhất và cách chuẩn bị để thích ứng đúng quy định.

1. Nghị định 254/2026/NĐ-CP là gì?

Đây là văn bản do Chính phủ ban hành nhằm quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức thi hành Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 về hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử. Nội dung gồm 5 Chương, 45 Điều và 1 Phụ lục, bao trùm các nhóm vấn đề: loại hóa đơn, đối tượng sử dụng, nội dung và thời điểm lập hóa đơn, trường hợp không phải sử dụng hóa đơn điện tử, cùng nguyên tắc lập và lưu trữ chứng từ điện tử.

Phạm vi áp dụng của nghị định khá rộng, bao gồm tổ chức, cá nhân bán hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ, tổ chức thu thuế – phí – lệ phí, người nộp thuế, đơn vị cung cấp dịch vụ hóa đơn điện tử và cơ quan quản lý thuế. Nói cách khác, gần như mọi doanh nghiệp và hộ kinh doanh có phát sinh hóa đơn tại Việt Nam đều chịu tác động trực tiếp từ văn bản này. Toàn văn nghị định được đăng tải chính thức trên Cổng thông tin điện tử Chính phủ.

2. Những điểm mới quan trọng cần nắm

                 Nhiều thay đổi về thời điểm lập hóa đơn đòi hỏi kế toán phải điều chỉnh quy trình xử lý ngay từ đầu tháng 7/2026.

2.1 Mở rộng danh mục giao dịch không phải lập hóa đơn điện tử

Điều 7 của nghị định bổ sung nhiều nhóm giao dịch được miễn lập hóa đơn điện tử so với quy định cũ, ví dụ: hộ kinh doanh có thu nhập từ cho thuê bất động sản hoặc từ dịch vụ nội dung số cung cấp cho tổ chức, cá nhân nước ngoài; tài sản điều chuyển nội bộ giữa công ty mẹ và đơn vị hạch toán phụ thuộc; hàng hóa luân chuyển nội bộ để tiếp tục sản xuất kinh doanh; hoặc các khoản thu không gắn với bán hàng hóa như tiền bồi thường, tiền thưởng, thu hộ.

2.2 Thay đổi thời điểm lập hóa đơn

Đây là nhóm thay đổi ảnh hưởng trực tiếp đến thao tác hằng ngày của kế toán. Khoản tiền đặt cọc bảo đảm thực hiện hợp đồng dịch vụ (theo Bộ luật Dân sự) nay chưa phải xuất hóa đơn, áp dụng cho mọi loại dịch vụ thay vì chỉ giới hạn ở một số ngành như quy định cũ. Nghị định cũng bổ sung nhóm dịch vụ được đối chiếu số liệu trong vòng 7 ngày trước khi xuất hóa đơn — như dịch vụ công nghệ số, dịch vụ bảo hiểm, vận tải hành khách công nghệ — cùng quy định cho phép cơ sở khám chữa bệnh gộp hóa đơn vào cuối ngày nếu người bệnh không yêu cầu lấy hóa đơn riêng.

2.3 Bổ sung cơ chế khen thưởng người tiêu dùng tố giác

Đây là nội dung hoàn toàn mới: người tiêu dùng tố giác người bán không lập, không giao hóa đơn có thể được xem xét khen thưởng nếu thông tin cung cấp chính xác và dẫn đến quyết định xử phạt của cơ quan thuế. Mức thưởng tối đa 10% số tiền xử phạt, không vượt quá 10 triệu đồng mỗi vụ việc. Quy định này gia tăng đáng kể áp lực tuân thủ đối với doanh nghiệp và hộ kinh doanh trong việc xuất hóa đơn đầy đủ.

2.4 Quy định mới về nội dung hóa đơn

Phụ lục kèm theo nghị định quy định cụ thể cách ghi thông tin người mua là cá nhân tiêu dùng: nếu khách hàng không cung cấp tên, địa chỉ, số định danh cá nhân, người bán không được để trống mà phải ghi rõ “Bán cho người tiêu dùng”. Đồng thời, hóa đơn đặt in cũ của cơ quan thuế hết giá trị sử dụng từ 1/7/2026 và phải được tiêu hủy theo trình tự do Bộ Tài chính quy định.

3. Nghị định này ảnh hưởng thế nào đến công việc kế toán?

Với khối lượng thay đổi tương đối lớn, bộ phận kế toán — nhóm trực tiếp xử lý chứng từ, hồ sơ và nghĩa vụ thuế hằng ngày — chịu ảnh hưởng rõ rệt nhất trong doanh nghiệp. Ba việc cần rà soát ngay gồm:

• Quy trình xử lý chứng từ: kiểm tra lại thời điểm lập hóa đơn cho từng loại giao dịch, đặc biệt các khoản đặt cọc, dịch vụ đối chiếu số liệu và giao dịch phát sinh ngoài giờ hành chính.
• Cách ghi nội dung hóa đơn cho khách lẻ: đảm bảo không để trống thông tin người mua theo quy định mới trong Phụ lục.
• Phối hợp giữa các phòng ban: vì nhiều thay đổi liên quan đến dữ liệu chia sẻ giữa cơ quan thuế với các cơ quan quản lý khác, kế toán cần làm việc chặt chẽ hơn với bộ phận bán hàng, IT để đảm bảo hệ thống xuất hóa đơn tuân thủ đúng thời điểm quy định.

Nếu không cập nhật kịp thời, doanh nghiệp có thể gặp khó khăn khi giải trình, bị truy thu hoặc xử phạt do lập hóa đơn sai thời điểm — đặc biệt trong bối cảnh cơ chế khen thưởng người tố giác mới được áp dụng.

4. Những khó khăn kế toán thường gặp khi áp dụng quy định mới

Phần lớn khó khăn không nằm ở việc thiếu kiến thức chuyên môn mà ở khoảng cách giữa đọc hiểu văn bản và xử lý tình huống thực tế. Một số câu hỏi kế toán thường gặp: hóa đơn đã lập sai theo quy định cũ cần điều chỉnh ra sao? Trường hợp nào thuộc diện miễn lập hóa đơn điện tử? Cách xử lý khi hệ thống phần mềm chưa kịp cập nhật theo thời điểm lập hóa đơn mới?

Đây là lý do nhiều kế toán viên, dù đã đọc nghị định, vẫn cần một chương trình đào tạo có thực hành tình huống cụ thể thay vì chỉ tự nghiên cứu văn bản.

5. Kế toán cần chuẩn bị gì để thích ứng?

Trước hết, cần chủ động rà soát toàn bộ quy trình xuất hóa đơn hiện tại của doanh nghiệp, đối chiếu với các mốc thời gian mới trong nghị định. Tiếp theo, nên cập nhật lại mẫu biểu, hướng dẫn nội bộ cho bộ phận bán hàng và kế toán để thống nhất cách ghi nhận thông tin người mua theo Phụ lục mới.

Quan trọng không kém, kế toán cần rèn luyện khả năng xử lý tình huống thực tế — không chỉ dừng ở việc đọc và hiểu quy định, mà còn phải biết áp dụng đúng vào từng nghiệp vụ phát sinh cụ thể tại doanh nghiệp mình.

6. Học kế toán thuế chuyên sâu ở đâu để cập nhật kịp thời?

Trong bối cảnh các quy định về hóa đơn, thuế liên tục thay đổi như Nghị định 254/2026/NĐ-CP, kế toán không chỉ cần biết văn bản mới ban hành mà còn phải hiểu cách vận dụng vào từng tình huống cụ thể tại doanh nghiệp.

Khóa Kế Toán Thuế Chuyên Sâu ACA được xây dựng dành cho những người muốn nâng cao năng lực xử lý nghiệp vụ kế toán – thuế thực tế. Đối tượng tham gia:

• Kế toán chi tiết muốn nâng cấp lên vị trí kế toán thuế, kế toán tổng hợp, kế toán trưởng.
• Kế toán thuế, kế toán tổng hợp, kiểm toán muốn cập nhật chính sách, luật thuế mới và nâng cao kỹ năng xử lý tình huống.
• Nhà quản lý doanh nghiệp, quản lý tài chính muốn hiểu nghiệp vụ kế toán – thuế để kiểm tra, giám sát và lập kế hoạch.
• Sinh viên kế toán muốn học chuyên sâu về thuế, tăng khả năng ứng tuyển sau khi ra trường.

Khóa học tập trung vào thực hành xử lý tình huống thuế thực tế thay vì chỉ học lý thuyết văn bản.

👉 Đăng ký tư vấn Khóa Kế Toán Thuế Chuyên Sâu ACA để cập nhật kịp thời các quy định như Nghị định 254/2026/NĐ-CP, thực hành xử lý nghiệp vụ thực tế và nâng cao năng lực chuyên môn.

Kết luận

Nghị định 254/2026/NĐ-CP đánh dấu một bước thay đổi đáng kể trong khung pháp lý về hóa đơn điện tử tại Việt Nam, từ thời điểm lập hóa đơn, danh mục miễn trừ, đến cơ chế khen thưởng người tố giác. Với kế toán và doanh nghiệp, việc đọc hiểu văn bản là chưa đủ — điều quan trọng hơn là biết cách vận dụng đúng vào từng nghiệp vụ cụ thể để tránh rủi ro bị truy thu hoặc xử phạt.